Reportage
189 metrów poniżej morza.
Tunel Eysturoyar łączy ze sobą dwie największe wyspy archipelagu Wysp Owczych, znacznie skracając trasy dostaw. Znajduje się w nim również jedyne na świecie podwodne rondo. Dla Hanusa Egholma atrakcją jest przede wszystkim ułatwienie codziennej pracy.
I nagle pojawia się śnieg. W nocy nad Wyspami Owczymi przeszedł zimny front znad północnego Atlantyku. Dobrze, że na oponach Arocsa należącego do Hanusa Egholma zamontowane są kolce. 54-latek umieszcza ostatnie palety z żywnością w skrzyni chłodniczej swojego Arocsa 3263. Następnie rusza w kierunku północnym.
„Trasę do Klaksvíku pokonuję od 2002 roku” – opowiada Hanus, zostawiając za sobą stolicę wyspy, Tórshavn. Rodowity wyspiarz powrócił wówczas na wyspę po dziesięciu latach spędzonych w Danii – podobnie jak wielu innych Farerów. „Tęskniłem za krajem” – mówi Hanus, który mieszka z rodziną w Tórshavn i ma domek letniskowy na jednej z mniejszych wysp. Po powrocie do ojczyzny rozpoczął pracę jako kierowca w Poul Michelsen.
- 1
- 2
- 3
Jedna trasa od 20 lat.
Hanus szacuje, że od 2002 r. jeździł do Klaksvíku 5.000 razy. Za każdym razem na pokładzie wiózł świeżą żywność i produkty mleczne . „Świeże mleko musi znaleźć się na półce w supermarkecie przed 11 rano”. A co szczególne: Tórshavn i Klaksvík dzieliło kiedyś około 70 kilometrów wąskich wiejskich dróg i jeden most. „Do 2006 r. musiałem nawet przeprawiać się promem” – wspomina Hanus. W 2006 r. prom został zastąpiony tunelem. w 2020 r. kolejny tunel ponownie znacząco zmienił życie zawodowe Hanusa: tunel Eysturoyar.
Arocs 3263 8×4 ENA.
- Oś kierowana i podnoszona oś wleczona zapewniające niewielką średnicę zawracania
- Zawieszenie pneumatyczne ułatwiające przejazd po trudnych nawierzchniach i załadunek
- Kabina typu L StreamSpace
- Interaktywny kokpit multimedialny
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
Podczas gdy świat z zachwytem podziwiał jedyne w swoim rodzaju podwodne rondo, a spektakularnie oświetlony tunel stał się gwiazdą Internetu, dla Hanusa oznaczało to przede wszystkim jedno: „Pozwoliło mi to z dnia na dzień zaoszczędzić kolejne 30 minut czasu jazdy”. Oszczędność ta oczywiście dotyczy każdego przejazdu trasą. Podczas gdy wcześniej trzeba było pokonać około 140 kilometrów w obie strony, teraz jest to tylko około 80 kilometrów.
- 1
- 2
- 3
- 4
Mniejsza presja czasu.
Wiatr, deszcz, śnieg lub oblodzone drogi – na 70-kilometrowej trasie do Klaksvíku wszystko może się zdarzyć. Dobra strona: „Musieliśmy ruszać wcześnie rano, żeby wrócić do Tórshavn przed godzinami szczytu” – wspomina Hanus. Godziny szczytu? Na archipelagu na północnym Atlantyku mieszka 52.000 osób. Większość miejsc pracy znajduje się w stolicy kraju, Tórshavn. „Wiele osób musi dojeżdżać do pracy”. Nic dziwnego, że na wyspach zarejestrowanych jest łącznie około 42.000 pojazdów.
„Jestem teraz pod znacznie mniejszą presją czasu. Dlatego właśnie uwielbiam ten tunel” – mówi Hanus, przejeżdżając pod podświetlonymi łukami przy wjeździe do tunelu. Mroźną ciemność zastępuje niebieskawe światło. Hanus pozwala Arocsowi staczać się po 5-procentowym nachyleniu tunelu. Raz po raz mija odcinki oświetlone na różne kolory. W końcu po około ośmiu kilometrach widać je: rondo pod morzem. Zachwycające czerwonym i niebieskim światłem oraz stalową rzeźbą. Hanus zjeżdża z autostrady w kierunku Kláksvik. „Turyści lubią zrobić dodatkowe okrążenie”. Sam nie musi tego robić, w końcu za dobre dwie godziny znów będzie jechał tunelem. „A jutro znów” – mówi z uśmiechem. Wie bowiem, że tunel jest dla niego czymś więcej niż tylko atrakcją.
Tunel na Wyspach Owczych.
W skład archipelagu Wysp Owczych wchodzi 18 wysp. Ważnymi połączeniami pomiędzy wyspami są promy, a nawet loty helikopterem. Od lat 60. Wyspy Owcze budują tunele, aby przybliżyć nawet najbardziej odległe wioski i miasteczka do większych miast, takich jak Tórshavn czy Kláksvik. Od jednopasmowego tunelu, który pozwala pokonać nieprzejezdną dolinę, po supernowoczesny, ambitny projekt łączący całe wyspy: w ciągu ostatnich prawie 60 lat wybudowano ponad 20 tuneli. W ten sposób coraz częściej unika się przepraw po wzburzonym morzu i czasochłonnych przejazdów przez przełęcze.
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
Tunel Eysturoyar.
Nieprzewidywalna pogoda i ogromny prąd oceaniczny utrudniają żeglugę pomiędzy dwiema największymi wyspami archipelagu Wysp Owczych: Stremoy i Eyturoy. Z pomocą przychodzi tunel Eysturoyar. Wykonany metodą drążenia strzałowego, stanowiącą połączenie robót strzałowych i wiertniczych, rozciąga się na długości około jedenastu kilometrów, a w najgłębszym miejscu schodzi na 189 metrów poniżej poziomu morza przy nachyleniu sięgającym pięciu procent. W celu budowy tunelu przetransportowano ponad milion metrów sześciennych skał. Podczas dwuletniego okresu budowy potrzeba było 138.000 przejazdów ciężarówek, aby wywieźć wydrążony materiał. Następnie rozpoczęto prace końcowe: wykorzystano m.in. 40.000 metrów sześciennych betonu natryskowego i ułożono około 150 kilometrów kabli. Realizacja dotychczas największego projektu infrastrukturalnego na wyspach kosztowała w przeliczeniu 360 milionów euro. W 2021 r. przez tunel Eysturoyar przejeżdżało codziennie 5.000 pojazdów.
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
Zdjęcia: Sebastian Vollmert
Wideo: Martin Schneider-Lau