Dubbel inzetbaar

600 fulltime beroepskrachten op vijf posten, 1.200 inzetkrachten in 24 afdelingen van de vrijwillige brandweer. De brandweer van Stuttgart is veruit de grootste in heel Baden-Württemberg. En ze blijft toch steeds groeien: sinds 2022 breidt de brandweerdirectie van de deelstaathoofdstad haar uitrusting uit. Voor de zogenaamde speciale inzetsituaties in het terrein. En dat is Unimog-terrein.

Daartoe behoren brandbestrijdingen en hulpverleningen op velden en in bossen, maar ook in de Württembergse wijngaarden die steil oprijzen boven de oostelijke stadsdelen. De afdelingen van de vrijwillige brandweer zijn daarvoor al uitgerust met twee TLF-W (tankautospuiten voor bosbrandbestrijding en inzet bij overstromingen) en een vierwielaangedreven commandowagen (ELW). Twee speciaal voor terreinoperaties ontwikkelde leiding- en verkenningsvoertuigen volgen in 2024.

Maar vlammen bestrijd je het beste samen. En dat is pas compleet met de twee Unimog: een compacte RW-K hulpverleningswagen op basis van de slechts 2.200 mm smalle Unimog U 323 en een RW-HG hulpverleningswagen voor zwaar terrein op basis van de Unimog U 5023.

De twee nieuwkomers van elk 231 pk (170 kW) in de Stuttgarter vloot zijn in samenwerking met opbouwfabrikant Schlingmann zo ontworpen dat zij samen met de twee aanwezige tankautospuiten – Unimog U 1250 L – een tactische inzet-eenheid kunnen vormen. Een die volgens de brandweerleiding van Stuttgart tot nu toe in heel Duitsland uniek is.

De smalle RW-K is ondergebracht bij de vrijwillige brandweer in Uhlbach, waar de brandweer vaak actief is in de zeer smalle en steile padenstelsels van tuinpercelen en wijngaarden. Daarentegen houdt de RW-HG in Degerloch de wacht – een gebied ten zuiden van de Neckar waar, althans wat de verhoudingen in de regio Stuttgart betreft, ook uitgestrekte bosgebieden en aanzienlijk meer onweders voorkomen dan in de rest van het Stuttgarter stadsgebied.

De voorgangers van de nieuwe Unimog zijn eveneens Unimog – namelijk de reeks U 1300 L. De twee oude voertuigen hebben de brandweer trouwe diensten bewezen. Meer dan 40 jaar lang waren ze in gebruik. Dat ze nu worden vervangen, heeft een eenvoudige reden: de nieuwe voertuiggeneratie is in het geval van de RW-K niet alleen slanker, maar kan gewoon nog veel meer.

Het bij de twee Unimog fabrieksmatig ingebouwde hoge hittebescherming maakt de brandweer bij inzetten weerbaarder, het bandenspanningsregelsysteem TireControl plus geeft de collega's meer controle. Bovendien biedt de RW-HG een grotere manoeuvreerbaarheid in met water doordrongen terrein en een doorwaadbaarheid tot 1,2 m, die de hulpverleners meer speelruimte geeft in het andere gevaarlijke element. Tenslotte moet de uiterst terreinvaardige Unimog het TLF-W ook bij hoogwater zonder beperkingen kunnen volgen. En dat niet noodzakelijkerwijs alleen in Stuttgart, want bij crisissituaties ondersteunt de brandweer ook wel eens over deelstaat- en landsgrenzen heen – van het Ahrdal tot in Griekenland.

„Onze voertuigen zijn ontworpen voor ‚normale‘ dingen. Normale situaties hebben we echter niet altijd“, zegt Christian Schwarze, branddirecteur bij de brandweer van Stuttgart. „Maar wat zou er bijvoorbeeld in de wijngaarden al te veel kunnen gebeuren?“, vroegen sommige mensen. Dan hoeft Christian Schwarze niet lang na te denken – noodgevallen die hij zelf heeft meegemaakt zijn er in overvloed.

De inline-skater met oortelefoons die niets merkt van de wijngaardtractor die met vaart een rij druivenranken overbrugt. De tractor die op de helling omslaat en meerdere malen over de kop gaat. De arbeider die vast komt te zitten in de oogstmachine. „Eigenlijk gebeurt zoiets niet“, zegt Christian Schwarze. „Maar de brandweer bestaat omdat er ook onvoorziene situaties zijn.“

En precies daar komen de nieuwe hulpdienstwagens om de hoek kijken: „De oude Unimog hadden bluscapaciteiten, maar geen hulpverleningscapaciteiten die bij zogenaamde HLF-inzetten gevraagd worden“, legt Christian Schwarze uit. Die omvatten bijvoorbeeld een voertuiglier, een hydraulisch reddingsplatform voor het redden van vrachtwageninsassen, een kettingzaag of geïntegreerde haakse slijpertechniek. Omdat de RW-HG Unimog U 5023 daarmee is uitgerust, kan hij ook als bergingsvoertuig bij een TLF-W-inzet in het terrein dienen.

Christian Schwarze is een gevestigde waarde onder de brandbestrijders. In totaal werkt hij al 43 jaar als brandweerman. Tot 2022 leidde Christian Schwarze de technische commissie van de Duitse brandweer. De brandweer van Stuttgart heeft hem te danken dat de technische afstemming op internationale standaarden is doorgevoerd, bijvoorbeeld bij de bestrijding van bosbranden.

En precies daar bewijst de Unimog zich ook, zegt Christian Schwarze. "Er waren al inzetten midden in het bos waarbij collega's ons vroegen hoe we zo snel ter plaatse konden zijn. 'We zijn gewoon gereden', zeiden we dan. Daar stonden ze paf." Wat de nieuwe hulpdienstwagens betreft, had men geen keuze, zegt de brandweercommandant: "We hebben het natuurlijk objectief aanbesteed. En er zijn veel fabrikanten die beweren te kunnen wat de Unimog kan. Maar vindt u maar eens een 15-tonner met toelating voor het wegverkeer waarmee u ook nog het terrein in kunt rijden – en door overstroomde wegen."

Bij de Europese aanbestedingen voor de voertuigen heeft de brandweer van Stuttgart in elk geval geen alternatief voor de Unimog gevonden.