Altijd middenin

Dat is het vakgebied van Wasserbau Wusterhausen. De medewerkers krijgen een helper aan hun zijde die in ruw terrein zelfs nog compromislozer is: de Zetros.

Wanneer de blauwe Zetros met kenteken OPR-MV 900 de weg verlaat en de bouwplaats oprijdt, schakelt Enrico Klein in de terreinversnelling. Dichte mist hangt die ochtend over het gebied; hij trekt op van de nabijgelegen Elbe, die nauwelijks een kilometer verderop ligt. Grind en kuilen liggen langs het pad, langzaam wordt de ondergrond dieper en kleiiger, water staat in de sporen tot kniehoogte – een koud kunstje voor de 240 kW sterke terreinwagen met zijn heuphoge banden.

„Det hier is jar nischt“, zegt Klein, bijna wat teleurgesteld, met een Berlijns accent, terwijl hij de terreinwagen uitzet. Hij vertelt over een twee kilometer lange aanrijroute naar een bouwplaats over een gatenkaas van een veldweg die volledig onder water stond. De Wasserbau Wusterhausen GmbH had de drieassige vrachtwagen net nieuw aangeschaft, en Klein wilde eens uitproberen wat hij kon. „Zelfs rupsvoertuigen kwamen er nauwelijks doorheen. Hij sneed door het terrein als een heet mes door boter – ondanks de volle belading. Dat was vlekkeloos. Petje af!“

Het is eigenlijk geen wonder: de Mercedes‑Benz Zetros is voor het terrein gemaakt. Het voertuig met vierwielaandrijving waadt door 80 centimeter diepe watergreppels en beklimt in de kruipversnelling hellingen tot 80 procent. Omdat de assen extreem flexibel zijn, vormen zelfs extreme kuilen geen probleem voor het kolossale voertuig met een totaalgewicht van 27 ton. Via een 9‑traps versnellingsbak drijft de zescilindermotor permanent alle assen aan.

Klein en zijn collega Matthias Beckemeier hebben 160 kilometer reis met het krachtige voertuig achter de rug; de rit van Wusterhausen, niet ver van Berlijn, naar Darchau duurde bijna tweeënhalf uur. In het kleine dorp in het Nedersaksische district Lüneburg zal een nieuwe biogasinstallatie komen. In een cirkel staan de eerste van straks zes machtige betonnen tanks op het terrein, met een diameter tot 42 meter en acht meter hoog. Ze zullen maïs opnemen, dat daarin vergist en gefermenteerd wordt. De installatie zal uiteindelijk 2,6 megawatt opwekken en de regio van stroom en warmte voorzien.

„Ons werk is het grondwater te verlagen, zodat de grondwerkers in rust en veiligheid kunnen werken“, zegt Beckemeier. Daarvoor worden putten geboord, pompen aangesloten en pijpleidingen gelegd. Met 36 medewerkers is de Wasserbau Wusterhausen GmbH in het hele land actief. Nog maar onlangs was Beckemeier met de Zetros in Dortmund en Gütersloh. „Lange afstanden zijn helemaal geen probleem. Het rijcomfort is hoog, we zijn heel ontspannen aangekomen.“

Zoemend schuift Enrico Klein met de afstandsbediening de zijsteunen uit. De Zetros schudt als ze de steunplaten raken en deze in de grond drukken. Een indicator achter de cabine licht op; die geeft 100 procent aan. „We zijn bijna uitsluitend in zwaar terrein onderweg. Vaak reikt de modder tot kniehoogte. Het voertuig moet stevig staan, anders kunnen we niet werken“, zegt Klein. Veiligheid op het werk heeft de hoogste prioriteit: ook de kraan, die op tien meter nog 1,4 ton kan hijsen, wordt met de afstandsbediening aangestuurd – zo blijven de bedieners altijd buiten het gevaargebied.

De opbouw van de Zetros 2733 is afkomstig van Hüffermann Transportsysteme. Hij is precies afgestemd op de behoeften van Wasserbau Wusterhausen. Zes vacuümzuigerpompen, elk 1,6 ton zwaar, passen op de laadbak. Met de extra booruitrusting blijft er bij een laadvermogen van tien ton nog ruimte over. "Normaal gebruiken we de Unimog om te boren en de Actros voor het materiaal. Nu besparen we twee, drie ritten. Het materiaal voor een bouwput gaat helemaal op de Zetros, met pompen, filters en alles erbij", vertelt Klein enthousiast.

De beslissing om de veelzijdige zwaargewicht aan te schaffen, werd genomen door Meinhard van Rüschen, zaakvoerder van Wasserbau Wusterhausen GmbH. Hij was al overtuigd van de Zetros toen hij hem op foto’s zag. Zijn verkoper Torsten Liebig van Autohaus Jürgens in Neuruppin had ze hem laten zien. "Ik dacht meteen: hij schreeuwt om werk, dat is een echte vechtmachine voor zwaar terrein", herinnert de geboren Cloppenburger zich. "Vandaag denk ik er nog steeds zo over."

Van Rüschen liet het zich niet ontnemen om in het voorjaar mee te gaan naar de fabriek in Wörth om het voertuig op te halen. "Hem voor het eerst in onze blauwe bedrijfskleur te zien, dat was een bijzonder moment. Hij doet zijn werk niet alleen voortreffelijk, maar motiveert ook mijn medewerkers. Die vinden hem geweldig – en de klanten trouwens ook." Nu onderhandelt hij over de aankoop van een Zetros met twee assen.

Met beide benen stevig in de klei staat Enrico Klein enkele meters van het voertuig en bestuurt met een afstandsbediening de kraan. Een pomp zweeft door de lucht; hij zet die op enige afstand van de Zetros neer. De kraan kan 360 graden draaien. Omdat de Zetros laag is, kun je voor en achter het voertuig werken. En – belangrijk voor de waterbouwers – aan beide zijden boren. "De werkbereik is twee keer zo groot als vroeger," prijst Klein. "We hoeven de Zetros niet meer zo vaak te verplaatsen, we klaren veel meer werk en zijn bovendien flexibeler."

Het transport van pompen en huishoudelijk-/riooltransportleidingen behoort tot de kernactiviteiten van de Wusterhauseners. Vier van deze pompen ratelen op het terrein, dag en nacht, zeven dagen per week. Elke pomp kan tot 90 000 liter water per uur verpompen. Leidingen voeren het water naar een greppel; van daar stroomt het de Elbe in.

Zodra de pomp is neergezet, bevestigen Klein en Beckemeier een rotatieboorwerk aan de kraan. Daaraan wordt de boorstang vastgezet. Met een spuitbus had Klein eerder het boorpunt gemarkeerd; precies daar wordt de boor gezet. "Gaat er goed in," zegt Beckemeier tevreden, terwijl de boorspiraal zich langzaam in de grond draait. De boordiameter bedraagt slechts 120 millimeter, er kan tot zeven meter diep geboord worden. Eerst is de grond nog donker en leemachtig, daarna wordt ze grijzer, zanderiger en vochtiger. Over het hele terrein zijn tientallen kleine bronnen verspreid. Klein knielt boven het boorgat en laat een lichtlood naar beneden. Op 2,30 meter raakt het grondwater en begint het te oplichten. De nabijgelegen Elbe doet zich gelden; de bodem is vochtig.

Klein en Beckemeier bouwen de boorstelling weer af, maken hem schoon en bergen hem op het laadvlak op. Ze halen de kraan terug en rijden de steunpoten in. De Zetros is weer rijvaardig. Enrico Klein klimt in de cabine, die bij de conventionele (hauber)opbouw achter de vooras is geplaatst. Dat geeft hem niet alleen zijn karakteristieke silhouet, het maakt hem op zwaar terrein pas beheersbaar. Zou de cabine, zoals bij een frontgestuurde oefening, op de as zitten, dan zou de bestuurder door elkaar geschud worden alsof hij een rodeorijder is. Klein nestelt zich op de luchtgeveerde bestuurdersstoel, start de 7,2‑liter diesel en verplaatst de Zetros 50 meter. Voordat het teruggaat naar Wusterhausen, moeten er nog veel gaten geboord worden.