Sneeuwruimen tegen de klok.

Bij het districtsbrandweercommando Amstetten in Neder-Oostenrijk kampen mens en machine in gelijke mate tegen de sneeuwmassa's. Een van de belangrijkste gereedschappen: de zeer terreinvaardige Unimog.

Dag na dag werken de ongeveer 300 hulpverleners van de brandweer en het Bundesheer om op 1.400 m hoogte de gebouwen en liftinstallaties van het dalstation in het populaire skigebied Hochkar van de enorme hoeveelheden sneeuw te bevrijden. Herhaaldelijk moeten ze in de Oostenrijkse deelstaat Stiermarken uitrukken en hun hulpverlening naar urgentie prioriteren.

Een van de grootste problemen: de vele metershoge, door sneeuw bedekte daken die slechts met moeite van hun last bevrijd kunnen worden. Voor de hulpdiensten is dit werk bovendien niet zonder gevaar. Op enkele moeilijk toegankelijke plekken moet de sneeuw met de hand, met schop en bezem, van dakoverstekken verwijderd worden. Met haak en touw moeten de hulpverleners zich telkens opnieuw tegen een val zekeren.

Voor grote of bijzonder hoog gelegen oppervlakken is zwaar materieel nodig. Veel bedrijfsvoertuigen geraken door de enorme hoeveelheid sneeuw zelfs niet tot de inzetplaatsen. Dan breekt het uur aan van een sneeuwengel van een bijzondere soort. Zo gaat het districtsbrandweercommando in Amstetten de witte last te lijf met twee zeer terreinvaardige Unimog. Uitgerust met een kraanopbouw en tweeschaalsgrijpers ondersteunen de speciale trucks de hulpverleners bij zware ruimingsoperaties.

Aanhoudende sneeuwval kan in kwetsbare regio's snel een probleem worden. Uit de Steiermark melden ooggetuigen in januari 2019 dat sommige gebouwen niet meer te herkennen zijn, omdat ze volledig dichtgewaaid werden. Op sommige plaatsen ligt de sneeuw meer dan 4 m hoog en sluit hij voordeuren en ramen af. Voordat daar dus daken van sneeuwlasten kunnen worden ontdaan, moeten eerst de gebouwtoegangen vrijgemaakt worden.

Door de enorme sneeuwmassa's zijn ook stroomleidingen onderbroken. Resultaat: een totale stroomuitval legt de huishoudens in het rampgebied bij Hochkar lam. Maar de goed uitgeruste hulpverleners van de brandweer en het Bundesheer kunnen niet alleen de verlichting, maar ook verwarming, keukens en communicatie weer op gang brengen. En ze zorgen met talloze ruimingsacties voor veilige wegen en gebouwen.

Afhankelijk van hoeveelheid en temperatuur kunnen dichtheid en gewicht van sneeuw sterk variëren: terwijl vers gevallen poedersneeuw per vierkante meter slechts 30 tot 50 kg weegt, kan metershoge, natte oude sneeuw snel een tienvoudige belasting voor het dak van een gebouw betekenen. Op die manier kan sneeuw een dak belasten met tot 1 t/m² en meer. Als deze sneeuwbelasting niet snel wordt verwijderd, bestaat er acuut instortingsgevaar.

Bij hun werk komen de hulpverleners soms zelf in gevaarlijke situaties terecht. Zo houdt op de Hochkar Alpenstraße, die uitsluitend voor reddingsdiensten is vrijgegeven, een sneeuwstorm een deel van de teams vast: ongeveer 180 personen zijn tijdelijk tijdens hun werk op het Hochkar ingesloten en moeten ter plaatse overnachten. Het getroffen deel van de kloof kan pas weer begaanbaar gemaakt worden door sprengingen en het opwekken van kunstlawines.

Maar de ervaren hulpverleners blijven kalm en doen hun uiterste best. Niet in het minst dankzij de belangrijke hulp van de twee rode Unimog kan het districtsbrandweercommando in Amstetten een positief resultaat noteren. Zodra de weerssituatie wat ontspant, is het elektriciteitsnet snel weer hersteld, zijn daken vrijgemaakt en zijn wegen weer begaanbaar. De toeristische regio kan weer gasten ontvangen en kan beginnen te genieten van de witte pracht.