De alleskunner ruimt op

17 november 2021: volledige afsluiting van de A7 in het Hamburgse stadsdeel Moorburg. De reden: een 250 kg zware vliegtuigbom uit de Tweede Wereldoorlog in een bouwput direct achter de vangrail. Een zaak voor de dienst voor explosievenopruiming van de brandweer. Na een zenuwslopende driekwartier is de blindganger onschadelijk gemaakt, de hulpdiensten geven het sein dat er geen gevaar meer is en het verkeer kan weer doorstromen.

Hoe zenuwslopend zo'n inzet in eerste instantie ook klinkt – voor het team van de dienst voor explosievenopruiming is het dagelijkse kost. Soms rukt de ploeg meerdere keren per dag uit om een van de circa 3.000 blindgangers in het stedelijk gebied van Hamburg onschadelijk te maken en af te voeren of gecontroleerd te laten ontploffen. In de meeste gevallen komt de explosieve erfenis van de Eerste en Tweede Wereldoorlog tijdens grondwerken aan het licht.

Om ervoor te zorgen dat inzetten ook op moeilijk bereikbare plaatsen, zoals bouwputten, soepel en efficiënt verlopen, rekent het team van de dienst voor explosievenopruiming op de steun van een echte offroad-expert: sinds 2020 staat het team een zeer terreinvaardige Unimog U 5023 terzijde. Bij het veiligstellen van explosieven bewijst het voertuig dat zijn reputatie als "alleskunner" niet uit de lucht gegrepen is.

Verschillende eigenschappen van de zeer terreinvaardige Unimog maken hem tot de ideale oplossing voor de uitdagingen waarmee de ruimingsdienst geconfronteerd wordt. Aangezien de inzetlocatie van het team meestal niet de openbare weg is maar bouwplaatsen en ander onherbergzaam terrein, heeft het een voertuig nodig dat op het vlak van offroad-capaciteiten maatstaven stelt. Met zijn differentieelsperren, portaalassen en grote bodemvrijheid doet de Unimog precies dat. Door de inzet van het optionele bandenspanningsregelsysteem dat af fabriek verkrijgbaar is, ondervindt hij zelfs bij modder, zand en grind geen problemen met vooruitkomen.

De compactheid van het Unimog-onderstel is in de deels smalle steegjes van de Hanzestad een groot voordeel. Daarbij komt dat de alleskunner een relatief laag eigengewicht heeft, wat een basisvoorwaarde is voor het oversteken van veel bruggen. "Wie op zoek is naar een zeer terreinvaardige, compacte en relatief lichte vrachtwagen, heeft niet veel alternatieven – en de Unimog is ongetwijfeld de beste", zegt ontmijner en duikoperatieleider Marc Neubauer. Hij en zijn collega’s van de ruimingsdienst waarderen bij het bergen en vervoeren van vliegtuigbommen van tonnengewicht vooral het hoge motorvermogen van hun uitrustingswagen.

Eenmaal ter plaatse laat de Unimog U 5023 zich pas echt gelden. Om hem bestand te maken tegen de uitdagingen van heden en toekomst, is hij voor de dienst voor explosievenopruiming met enkele bijzonderheden uitgerust. Zo helpt een lier met 50 kN trekkracht in het onwaarschijnlijke geval dat het voertuig vast zou komen te zitten. In de unieke kofferopbouw van firma Schlingmann zijn de meeste van de speciale gereedschappen ondergebracht die de dienst voor explosievenopruiming dagelijks nodig heeft.

Maar de Unimog wordt niet alleen als materieelwagen ingezet. Voor het optillen van explosieven heeft de Unimog een laadkraan van Atlas aan boord met een hijscapaciteit van 700 kg. Voor het bergen van de zwaarste blindgangers moesten vóór de ingebruikname van de Unimog meerdere voertuigen van andere eenheden worden opgeroepen. Met deze alleskunner is de eenheid nu zelfstandig inzetbaar, wat hun efficiëntie in het dagelijkse werk enorm vergroot.

Om de speciaal vervaardigde, hermetisch afsluitbare bomcontainer te kunnen huisvesten, waarin de geborgen explosieven worden vervoerd, moesten aan de Unimog enkele bouwkundige aanpassingen worden gedaan. Zo werd het uitlaatsysteem verlegd en werd de elektronica met een speciale ommanteling beschermd, zodat het voertuig de goedkeuring "EX-II" voor het vervoer van explosieve stoffen kreeg.

„Van het vervoer van personeel en materieel tot de berging en het afvoeren van explosieven is de Unimog bij ons volledig ingezet“, vertelt Marc Neubauer. De hulpdienstwagen heeft in twee jaar dienst al meerdere keren bewezen dat niets hem snel van zijn stuk brengt. „Elke dag staat hij voor een nieuwe uitdaging. Tot nu toe heeft hij ons nog niet één keer teleurgesteld – en we zijn ervan overtuigd dat daar de komende jaren niets aan zal veranderen.“

Wat de deskundigheid van hun hulpdienstwagen betreft, is het team van de ontmijningsdienst het eens: „We merken elke dag dat in de Unimog de gebundelde ervaring van vele decennia in de vervaardiging van terreinvaardige bedrijfsvoertuigen schuilt. Niet voor niets gebruiken niet alleen wij, de brandweer, maar ook vele andere instanties de Unimog. En van geen enkele kant hoor je iets negatiefs.“

Met de verdichting en uitbreiding van het stedelijk gebied nemen de eisen aan de brandweer Hamburg gestaag toe. Als de snel veranderende stad even haar adem moet inhouden, is er een goed op elkaar ingespeeld team van experts nodig dat gevaren efficiënt en veilig bestrijdt. De ontmijningsdienst van Hamburg en zijn Unimog vormen zo'n team.